Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Truyện dân gian được lưu truyền bằng miệng qua nhiều thế hệ, thường kể về các nhân vật, sự kiện lịch sử hoặc nguồn gốc của một địa danh, phong tục, và có chứa nhiều yếu tố kỳ ảo, thần kỳ: "truyền thuyết" là một thể loại văn học dân gian, nằm giữa ranh giới của lịch sử và hư cấu, phản ánh quan niệm, ước mơ của nhân dân về quá khứ.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Truyền thuyết về Sơn Tinh - Thủy Tinh giải thích hiện tượng lũ lụt hàng năm.
  • Các truyền thuyết về thời Hùng Vương là một phần quan trọng trong di sản văn hóa của dân tộc.
  • Ngôi đền này gắn liền với một truyền thuyết rất cảm động về lòng hiếu thảo.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Đi vào truyền thuyết": trở thành một phần của huyền thoại, được lưu truyền rộng rãi như một câu chuyện phi thường.
  • Chiến công của vị tướng ấy đã đi vào truyền thuyết.
• "Theo truyền thuyết": dựa theo những câu chuyện được lưu truyền trong dân gian.
  • Theo truyền thuyết, vị vua đầu tiên được rồng sinh ra.

Biến thể và từ liên quan

• Huyền thoại (danh từ): từ gần nghĩa, thường dùng để chỉ những câu chuyện thần kỳ về các anh hùng, các vị thần; đôi khi mang sắc thái trang trọng hoặc có phạm vi đề cập rộng hơn (có thể bao gồm truyền thuyết của các nền văn hóa khác).
• Truyện cổ tích (danh từ): thể loại truyện dân gian có yếu tố kỳ ảo nhưng thường không gắn với nhân vật hay sự kiện lịch sử cụ thể, mà mang tính chất giáo dục, giải trí.
• Truyện thần thoại (danh từ): thể loại truyện dân gian giải thích nguồn gốc vũ trụ, loài người, các vị thần, thường ra đời từ thời cổ đại.

Từ đồng nghĩa

• Huyền thoại: truyện thần kỳ, truyện lưu truyền trong dân gian.
• Giai thoại: mẩu chuyện ngắn, có thật hoặc được thêu dệt, về một nhân vật nổi tiếng (thường ít yếu tố thần kỳ hơn truyền thuyết).

Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan

• Kho tàng truyền thuyết: chỉ toàn bộ các truyền thuyết của một dân tộc hay một địa phương.
  • Kho tàng truyền thuyết Việt Nam vô cùng phong phú.
• Sống mãi trong truyền thuyết: được nhớ đến và kể lại mãi như một biểu tượng.
  • Hình ảnh người anh hùng làng Gióng sống mãi trong truyền thuyết.

1. dt. Truyện dân gian truyền miệng về các nhân vật, kì tích lịch sử, thường mang nhiều yếu tố thần kì: truyền thuyết về Thánh Gióng.